Traunsteinera sphaerica is een terrestrische orchidee. Het is een zeldzame soort van kalkgraslanden die endemisch is in het middelgebergte van de Kaukasus en Anatolië.
De plant wordt door sommige auteurs als een ondersoort van de knotsorchis (Traunsteinera globosa) beschouwd (Traunsteinera globosa subsp. sphaerica).
Duits: Gelbe traunsteinera, Gelbes Kugel-Knabenkraut
De botanische naam Traunsteinera is ontleend aan de Oostenrijkse apotheker en botanicus Josef Traunsteiner (1798–1850). De soortaanduiding sphaerica stamt uit het Latijn en betekent net als globosa ‘rond van vorm’, wat slaat op de vorm van de bloeiwijze.
Traunsteinera sphaerica is een tot 60 cm hoge plant. De geelgroene bloemstengel heeft verspreid over de stengel vier tot zesbladeren. De bloeiwijze is zeer dicht en bestaat uit tientallen kleine bloemen in een aanvankelijk kegelvormige, later kogel- tot bolvormige aar.
Het zijn terrestrische, overblijvende planten (geofyten), die overwinteren met twee eivormige wortelknollen.
De bladeren zijn aan beide zijden lichtgroen, ongevlekt, smal lancetvormig. De onderste bladeren zijn tot 13 cm lang, naar boven toe nemen ze in grootte af. De schutblaadjes zijn vliesvormig, groen met paarse randen en even lang als de vruchtbeginsels.
De talrijke kleine bloempjes zijn lichtgeel tot wit, soms wat groenachtig en ongevlekt. De sepalen en petalen zijn ovaal van vorm, met een lange spatelvormige spits en vormen een helm. De lip is drielobbig met een tongvormige middenlob, eveneens ongevlekt. Er is een dun, gebogen spoor.
De bloeitijd is van juni tot juli.
Traunsteinera sphaerica geeft de voorkeur aan neutrale tot kalkrijke, vochtige of droge bodems op zonnige plaatsen zoals kalkgraslanden, alpenweiden en lichte bossen. In middel- en hooggebergtes komt de soort voor op hoogtes van 1600 tot 2700 m.
De soort is zeldzaam en komt plaatselijk voor in de Kaukasus, de bergen ten oosten van de Zwarte Zee en in Anatolië.
Traunsteinera sphaerica lijkt in alle opzichten op de algemenere knotsorchis (Traunsteinera globosa), met uitzondering van de vorm, de kleur en de grootte van de bloemen (die van Traunsteinera sphaerica zijn gemiddeld iets groter).
De verspreidingsgebieden van beide soorten overlappen elkaar in Anatolië. Er zijn geen natuurlijke hybrideen van beide soorten bekend.
Traunsteinera sphaerica is een terrestrische orchidee. Het is een zeldzame soort van kalkgraslanden die endemisch is in het middelgebergte van de Kaukasus en Anatolië.
De plant wordt door sommige auteurs als een ondersoort van de knotsorchis (Traunsteinera globosa) beschouwd (Traunsteinera globosa subsp. sphaerica).